1. Bước sóng laser là gì trong điều trị sắc tố da?
Bước sóng (wavelength) là khoảng cách giữa hai đỉnh sóng liên tiếp của ánh sáng, được đo bằng nanomet (nm).
Trong công nghệ laser thẩm mỹ, bước sóng quyết định:
-
mức độ xuyên sâu vào da
-
khả năng hấp thụ của các thành phần trong da
-
loại mô đích mà laser tác động
Da người gồm nhiều thành phần khác nhau:
-
melanin (sắc tố)
-
hemoglobin (mạch máu)
-
nước
-
collagen và elastin
Mỗi thành phần này hấp thụ ánh sáng mạnh nhất ở những bước sóng khác nhau. Vì vậy:
-
không có một bước sóng nào phù hợp cho tất cả mục tiêu
-
mỗi bước sóng sinh ra để giải quyết một nhóm vấn đề cụ thể
Do đó, khi nói đến laser điều trị sắc tố và trẻ hóa da, câu hỏi không phải là:
“Máy này mạnh không?”
mà phải là:
“Bước sóng này tác động vào cấu trúc nào của da?”
2. Mối liên hệ giữa bước sóng và mô đích trong da
2.1 Melanin và bước sóng laser
Melanin hấp thụ ánh sáng mạnh ở các bước sóng ngắn hơn, đặc biệt trong khoảng:
-
500 – 800 nm
Các bước sóng thường dùng để tác động lên sắc tố gồm:
-
532 nm
-
694 nm
-
755 nm
-
785 nm
Những bước sóng này có khả năng:
-
được melanin hấp thụ chọn lọc
-
làm vỡ hạt sắc tố
-
hỗ trợ đào thải melanin ra khỏi da
Chính vì vậy, nhóm bước sóng này thường được dùng trong:
-
điều trị nám
-
tàn nhang
-
đốm nâu
-
xóa xăm
Tuy nhiên, vì melanin không chỉ tồn tại ở vùng tổn thương mà còn ở da nền, nên nếu:
-
chọn sai bước sóng
-
dùng sai mức năng lượng
-
can thiệp khi da đang viêm
thì nguy cơ:
-
tăng sắc tố sau viêm
-
sạm da
-
rối loạn sắc tố
là rất cao
2.2 Hemoglobin và bước sóng laser
Hemoglobin hấp thụ ánh sáng tốt nhất ở các bước sóng:
-
585 – 595 nm
Đây là lý do laser xung nhuộm (PDL) được dùng để:
-
điều trị giãn mạch
-
giảm đỏ da
-
hỗ trợ điều trị viêm nền da
-
cải thiện nền da nhạy cảm
Trong điều trị sắc tố, nếu nền da có yếu tố:
-
viêm
-
giãn mạch
-
đỏ da
thì việc kết hợp bước sóng tác động lên hemoglobin có thể:
-
làm giảm viêm
-
ổn định nền da
-
hạn chế tái phát sắc tố
2.3 Nước và bước sóng laser
Nước hấp thụ ánh sáng mạnh ở các bước sóng dài:
-
trên 1000 nm
Các bước sóng như:
-
1064 nm
-
1320 nm
-
1450 nm
có xu hướng:
-
xuyên sâu hơn
-
tác động vào mô nền
-
kích thích tái tạo collagen
Đây là nhóm bước sóng thường dùng cho:
-
trẻ hóa da
-
cải thiện cấu trúc da
-
săn chắc da
-
se lỗ chân lông
Chúng không nhắm trực tiếp vào melanin, nên:
-
ít nguy cơ tăng sắc tố
-
an toàn hơn với nền da tối màu
-
phù hợp cho giai đoạn phục hồi và duy trì
3. Bước sóng quyết định độ sâu tác động của laser
Một nguyên tắc quan trọng trong laser là:
Bước sóng càng dài thì khả năng xuyên sâu càng cao.
Ví dụ:
-
532 nm tác động chủ yếu ở lớp thượng bì
-
755 nm và 785 nm tác động ở trung bì nông
-
1064 nm có thể tác động đến trung bì sâu
Điều này có ý nghĩa rất lớn trong điều trị sắc tố:
-
sắc tố nông cần bước sóng ngắn
-
sắc tố sâu cần bước sóng dài hơn
Nếu dùng:
-
bước sóng ngắn cho sắc tố sâu
thì hiệu quả kém
Ngược lại, nếu dùng:
-
bước sóng dài cho sắc tố nông
với năng lượng cao
thì dễ gây tổn thương mô nền
Do đó:
Chọn đúng bước sóng chính là chọn đúng tầng da cần can thiệp.
4. Vai trò của bước sóng trong điều trị sắc tố
4.1 Phân biệt sắc tố nông và sắc tố sâu
Trong lâm sàng, sắc tố có thể nằm ở:
-
thượng bì
-
trung bì
-
hoặc cả hai
Mỗi vị trí này phù hợp với bước sóng khác nhau:
-
sắc tố nông phù hợp với bước sóng ngắn
-
sắc tố sâu phù hợp với bước sóng dài hơn
Nếu không phân biệt được vị trí sắc tố mà:
-
dùng một loại laser cho tất cả
thì nguy cơ: -
tái phát
-
tăng sắc tố
-
không cải thiện
là rất cao
4.2 Bước sóng và nguy cơ tăng sắc tố sau viêm
Bước sóng càng được melanin hấp thụ mạnh thì:
-
hiệu quả phá sắc tố càng cao
-
nhưng cũng:
-
nguy cơ kích thích viêm càng lớn
Ở nền da châu Á, nơi melanin nền cao:
-
việc dùng bước sóng nhạy với melanin đòi hỏi:
-
phác đồ cẩn trọng
-
năng lượng phù hợp
-
nền da ổn định trước khi can thiệp
-
Nếu không:
-
laser sẽ phá melanin tổn thương
-
đồng thời kích thích melanin nền
dẫn đến: -
da sạm hơn
-
tăng sắc tố sau viêm
5. Vai trò của bước sóng trong trẻ hóa da
5.1 Trẻ hóa không chỉ là làm sáng da
Nhiều người nhầm rằng:
trẻ hóa da là làm da sáng
Thực chất, trẻ hóa bao gồm:
-
tăng sinh collagen
-
cải thiện độ đàn hồi
-
tái cấu trúc trung bì
-
làm dày biểu bì
Những mục tiêu này không phụ thuộc vào melanin, mà phụ thuộc vào:
-
nước
-
mô nền
-
phản ứng sinh học của da
Do đó, bước sóng dùng cho trẻ hóa thường:
-
dài hơn
-
ít nhạy với sắc tố
-
tập trung vào nhiệt sinh học
5.2 Bước sóng và kích thích collagen
Các bước sóng dài khi đi sâu vào da sẽ:
-
tạo nhiệt ở trung bì
-
kích hoạt nguyên bào sợi
-
kích thích tăng sinh collagen và elastin
Nếu dùng bước sóng quá ngắn cho mục tiêu trẻ hóa:
-
tác động chỉ ở bề mặt
-
hiệu quả cấu trúc kém
-
dễ gây rối loạn sắc tố
Do đó:
trẻ hóa đúng nghĩa phải đi kèm lựa chọn bước sóng phù hợp mô đích.
6. Vì sao cùng là laser nhưng có nơi trị hiệu quả, có nơi gây biến chứng?
Nguyên nhân nằm ở:
-
chọn sai bước sóng
-
dùng sai chỉ định
-
không phân tích nền da
-
không phân giai đoạn điều trị
Nhiều nơi:
-
dùng laser sắc tố cho mọi ca
-
không ổn định nền da trước
-
không đánh giá nguy cơ tăng sắc tố
Kết quả:
-
sắc tố ban đầu có thể mờ
-
nhưng nền da yếu đi
-
nguy cơ tái phát cao hơn
7. Bước sóng không hoạt động một mình
Bước sóng chỉ là một yếu tố trong hệ thống:
-
thời gian xung
-
mật độ năng lượng
-
kích thước điểm bắn
-
số lần bắn
-
khoảng cách buổi điều trị
Nếu:
-
chọn đúng bước sóng nhưng:
-
sai thời gian xung
-
sai phác đồ
thì hiệu quả vẫn không ổn định
-
Do đó:
Hiểu bước sóng là điều kiện cần, nhưng chưa đủ.
Cần đặt bước sóng trong một phác đồ tổng thể.
8. Ứng dụng bước sóng trong tư duy điều trị chuẩn y khoa
Trong tư duy điều trị chuẩn y khoa:
-
không chọn laser theo tên máy
-
mà chọn theo:
-
mục tiêu mô học
-
vị trí tổn thương
-
nền da
-
nguy cơ viêm
-
Laser không được dùng để:
-
xử lý biểu hiện
mà để: -
điều chỉnh cơ chế bệnh sinh
Điều này đòi hỏi:
-
người vận hành hiểu:
-
da hấp thụ ánh sáng ra sao
-
mỗi bước sóng làm gì trong mô
-
Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ THẨM MỸ Y TẾ AEMED
Add: 7/6/5KA Thành Thái, Phường Diên Hồng, Tp. Hồ Chí Minh.
Mail: aemed.info@gmail.com
Facebook : ThietbispaAEMED Group
HOTLINE : – 0946654488 (Mr.Tuyết)
– 0902527068 (Mr.Khải)

